skanowanie_tapeta

Tydzień Dozwolonego Użytku 2015 w bibliotece

23 lutego 2015

Dziś zaczynamy świętowanie Tygodnia Dozwolonego Użytku (Fair Use Week), który potrwa do piątku. To świetna okazja, aby przypomnieć użytkownikom, że na własny użytek wolno im kopiować dokumenty, w tym zbiory biblioteczne.

Być może kojarzycie komunikaty od wydawców czy dostawców treści ostrzegające przed kopiowaniem. Więcej, może doświadczyliście ograniczania możliwości skopiowania fragmentu treści, wydrukowania artykułu itp. Wielu Waszych użytkowników także pewnie tego czasami doświadcza.

Takie praktyki stosuje się, chociaż jest to ograniczanie naszego prawa do dozwolonego użytku. Dlatego warto przypomnieć użytkownikom, co im wolno, aby nie dali się wprowadzić w błąd i nie uwierzyli, że skopiowanie artykułu naukowego nie tylko nie jest przestępstwem czy też zachowaniem nieetycznym. Jest to coś, do czego mają prawo.

Jak możecie przypomnieć użytkownikom o ich prawie do dozwolonego użytku?

Wykorzystaj akcję “Możesz skserować całą książkę”

Pamiętacie kampanię popularyzującą wiedzę na temat prawa do kopiowania, także w bibliotece? Możecie skorzystać z przygotowanych przez Centrum Cyfrowe plakatów, które być może otrzymaliście w związku z tą akcją. Możecie też wydrukować je ze strony, umieścić dostępne do pobrania tapety na pulpitach biblitotecznych komputerów albo udostępnić grafiki na stronie internetowej.

Podziel się informacjami na temat dozwolonego użytku

Podziel się z użytkownikami linkami do materiałów wyjaśniających, czym jest dozwolony użytek, aby wiedzieli, co i dlaczego im wolno. Daj im do ręki argumenty, dzięki którym nie będą mieć wątpliwości, że kopiując nie robią nic złego.

Możesz na stronie biblioteki lub w mediach społecznościowych zamieścić np. poniższe linki:

Pod dwoma ostatnimi adresami znajdziecie konkretne, życiowe przykłady zastosowania dozwolonego użytku – możecie na tej podstawie przygotować krótkie informacje do powieszenia w bibliotece lub do zamieszczenia na stronie lub w mediach społecznościowych.

Udostępnij infografikę

Infografikę dotyczącą dozwolonego użytku w edukacji polecam w szczególności bibliotekom pedagoginczym, szkolnym, które mogą poszerzać wiedzę o dozwolonym użytku wśród nauczycieli. Możecie udostępnić nauczycielom link do niej, ale możecie też ją wydrukować i powiesić w najlepszym do tego miejscu, np. w pokoju nauczycielskim w przypadku szkół.

Zorganizuj zajęcia o dozwolonym użytku

Możesz w tym celu skorzystać z gotowego scenariusza, do którego dołączono potrzebne materiały oraz test, dzięki któremu uczestnicy będą mogli sprawdzić swoją wiedzą po zajęciach. Scenariusz 45-minutowej lekcji był przygotowany z myślą o gimnazjalistach, ale możesz wykorzystać go także w przypadku innych grup użytkowników.

Zorganizuj warsztaty z cytowania

Takie warsztaty będą bardzo przydatne szczególnie dla uczniów (nie tylko szkół ponadgimnazjalnych) i studentów. Warto nie tylko powiedzieć o prawie cytatu i przy okazji o plagiacie, ale przydatne będzie włączenie do programu tworzenie przypisów i bibliografii załącznikowej.

***

Ten tydzień to okazja do popularyzacji informacji o naszych prawach, docenienia roli dozwolonego użytku w dostępie do informacji i jej rozpowszechnianiu. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby zrealizować którąś z wyżej wymienionych propozycji także po zakończeniu Tygodnia Dozwolonego Użytku. Cieszmy się i dzielmy się wiedzą o nim, póki mamy do niego prawo.